خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





دنباله ی سفرنامه ی مردم شناختی بافق

    یکشنبه 30/ 11/ 1379 شیطور

    امروز به شیطور رفتیم سر راه  در منطقه­ ی لرد که دشتی است حد فاصل گزستان و شیطور و پوشش گیاهی خوبی دارد توقف کردیم این دشت مرتع دامداران است گیاه لخت بلند قدی نظرم را جلب کرد راننده گفت این درخت اشتک (oštak)است مثل کسی که گمشده­ ی خود را پیدا کرده باشد شتابان به طرفش رفتم  وقتی بچه بودم هر وقت بالای سر کسی که مشغول به کاری بود می ایستادم اعتراض کنان می گفت چه چیه مث درخت اشتک بالای سرم  واسیدی(vâsidi)  همیشه برای من سؤال بود که درخت" اشتک " چه جور درختی است نمی دانم چرا فکر می­ کردم این درخت باید بی­ ریخت و بدقواره باشد حالا که فصل لخت بودن درخت­ هاست و این درختچه هم لخت و عور وسط بیابان ایستاده بود چندان هم بی­ ریخت به نظر نمی­ آمد بلندایش به 1.5 متر می رسید و از هرسو شاخه­ های پنجه مانند داشت همراهم می­ گفت برگ­ های پهن سبزرنگی شبیه کاهو دارد بوته­ اش یک ساله است اما ریشه­ ی آن چندین سال در زمین می­ ماند و هر سال از نو جوانه می­ زند . صمغی از بدنه­ اش بیرون می ­زند که از لحاظ صنعتی خیلی ارزشمند است فصل برداشت آن سه ماه بعد از عید است در این فصل هرکسی از هرجا که برسد چادرشبی به کمر می بندد و دو گوشه­ ی آن را در دست می­ گیرد سر بوته را می­ گیرد و در پیش­ بند خود می تکاند اشتک­ های رسیده در ظرف می­ ریزد و بقیه را هم بادست می­ کند بدین گونه شروع به جمع ­آوری صمغ که به اشتک ( اشترک ) معروف است می­ کند امسال کیلویی 2000 تومان خریدند اگر در بهار رعد و برق بزند و بارندگی شود در دل پیاز پوسیده ی این گیاه قارچی می روید به نام چغارک (čeγârk)که بسیارخوش مزه است و مصرف دارویی دارد برای درمان کرم روده مؤثر است آن را خشک می­ کنند و پودرش را به مریض  می دهند لرد پوشش گیاهی متنوعی داشت راننده نام و مشخصات گیاهان را یک به یک برایم توضیح می داد این "شور" است بوته ­ای شبیه درمنه بود که رنگ آن به سفیدی می­ زد و جای آن هم خاک شوره زده بود یکی دیگه را نشان داد این "غیچ" است درختچه ­ی کوچکی است که از چوبش زغال تهیه می  کنند که زود گر می­ گیرد و آتش آن دوام دارد گیاه دیگری گفت اسکنبیل است که آن هم شبیه بوته ی درمنه است اما پرشاخ و برگ  و آن دیگری چنز است که بوته ی تازه ی آن خوردنی است تازه جوانه زده بود و برگ هایی شبیه تره داشت . این سیرِ سگی است چون خیلی بدبوست به این نام مشهور شده است .

    راه را به سوی شیطور ادامه دادیم نخستین آبادی سرراهمان دولت آباد بود چند لحظه بعد به شیطور رسیدیم خانه های روستایی در دو سوی جاده به صورت مجتمع ساخته شده بود کمی جلوتر به استخر روستا رسیدیم که چند زن در کنار آن مشغول شستن لباس بودند درگوشه ی دیگر پیرمردی بیل به دست ایستاده بود و قامه ی استخررا   می کشید به او نزدیک شدم از راه نرسیده سؤال پیچش کردم دراین منطقه روش کار ما بدین گونه است تا به ده می رسیم اولین کسی را که می بینیم سر ش آوار می شویم اگر اول به به باغ و صحرای برسیم کسی که در صحرا مشغول باشد یا در کنار دیوار باغش لمیده باشد یا حتی اگر در باغش مشغول تله گذاری باشد همراهش راه می افتیم و می پرسیم و می نویسیم و ضبط می کنیم  تو روستای شیطور این پیرمرد را گرفتار کردیم مرتب این آن پا می شود و می گوید می خواهم بروم صحرا گفتم با تو می آیم و همان طور که کارت را انجام می دهی به سؤال من هم جواب بده پیرمرد که دید می خواهم با او هم پایی کنم خوشحال شد و گفت پس بیا برویم صحرا آب را به جو انداخته ام هرز نرود سر زمینش که رسیدیم گفت این زعفران است می گویند حالا که آب بدهی در تابستان دیگر نیازی به آب ندارد من کارگر بازنشسته ی معدنم کشاورزی را تازه شروع کرده ام این جا همه زعفران کاشته اند و چند سالی است که دارند از آن بهره برداری می کنند بوته اش تا 7 سال دوام دارد و قابل بهره برداری است من تازه کاشته ام . پیرزنی نزدیک می شود پیرمرد از او می پرسد کود نمی آوری و او نگاهی به کرت زعفران می اندازد و به پیرمرد که قصد دارد آب را به کرت دیگر بیندازد می گوید بگذار سیراب شود و او اطاعت می کند فکر کردم همسرش است امابعد فهمیدم اشتباه کرده ام می گوید اگر سؤالی راجع به زعفران کاری داری از او بپرس من با تعجب از اینکه زنی در کشاورزی از مرد واردتر است پهنه ی صحرا را می نگرم درگوشه ی دیگر می بینم زنی مشغول شخم زدن است آن طرف تر مردی هویج را از خاک بیرون می آورد و زنی آن را جمع آوری می کند در این گوشه ی کویر زن دوشا دوش مرد حتی در سخت ترین کارهای کشاورزی کار می کند Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}


    این مطلب تا کنون 14 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : font ,style ,شیطور ,مشغول ,family ,بوته ,font family ,theme font ,para margin ,font minor ,درخت اشتک ,font family calibri ,font minor latin ,
    دنباله ی سفرنامه ی مردم شناختی بافق

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده