خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





سفرنامه مردم شناختی شیطور و بهاباد


    از کله حنایی ( پیرمرد خودش می گفت چون موهام حناییه مردم به این اسم صدا می کنن ) پرسیدم دراین­جا زن­ها هم در مزرعه کار می­کنند  هیچ کجای یزد ندیده بودم زنی در صحرا باشد مگر پیرزنانی از کارافتاده یا از قشرهای فقیر غیر از زن­ های زردشتی که البته کارهای سبک مثل دروی یونجه  وپنبه چینی و نظایر آن انجام می داده اند ولی این جا زنان سخت­ترین کارهای کشاورزی هم مثل شخم زدن و دروی گندم را نیز انجام می دهند .می گوید بله زن­های ما در کشاورزی گاه از مردها هم جلو می­زنند "کله حنایی" را با اشاره متوجه زنی می کنم که مشغول شخم زنی است از او می پرسم می توانم از آن زن عکس بگیرم یا فکر می کنی ناراحت می شود او می گوید بگیر گفتم ازش بپرس اجازه می دهد و او از همان فاصله ی دور زن را صدا می کند و به او می گوید میخواد عکست بگیره زن مخالفت نمی کند نزدیک می شوم  زن جوانی است ریز نقش و ساعی مشغول کندن هویج است که به قول خودش از زمین کندن هم سخت تر است راست هم می گوید چون هویج ریشه ی پایین رونده دارد و برای بیرون آوردن آن گاه مجبور می شود همه ی تیغه بیل را در زمین فرو برد تا به نوک هویج برسد و آن را از ریشه بیرون آورد . می پرسم مردت کجاست که تو کار می کنی می گوید او بنّاست و سرکارش است. من هم به جای او به کارهای کشاورزی می رسم . می پرسم چه کارهایی ، می گوید همه کاری ، بچه هم داری ، می گوید دو تا یکیشان تازه امسال به مدرسه رفته و دیگری در خانه است می پرسم دختر ها هم در مزرعه کار می کنند او می گوید بله . با زن خداحافظی می کنم با کله حنایی هم و به روستا برمی گردم  به مسجد سر زدم و علم شیطو ری ها را دیدم شبیه همان چیزی است که درقدیم در ولایت ما میبد هم می ساختند و به آن شدّه (šadda) می گفتند دسته ی بلندی داشت که دور آن را پارچه ی سیاه پیچیده بودند و در سر این چوب در سه ردیف طوقه های چوبی قرار داشت که روی آن ها را با پارچه های رنگارگ پوشانده بودند و چون این طوق ها قطر های متفاوتی داشت پارچه ها یک حالت موجداری به خود گرفته بود . در مجموع علم به درخت سرو خمره ای یا به درخت صنوبر  شباهت داشت شاید به همین دلیل در میبد آن را نماد حضرت علی اکبر می دانستند در این جا یادم رفت بپرسم که به نام کیست سیدی که علمدار بود می گفت در جوانی آن را روی پیشانی یا دندان می گذاشته و دور میدان می چرخیده یا سر یک دست بلند می کرده است . او می گفت برادری داشتم که روی شست دست بلند می کرد و من هم به خاطر دارم که در میبد هم جوان های قوی هیکل یا زرنگ همین نمایش ها را با آن انجام می دادند . وزن این علم با پارچه هایی که به آن می آویختند گاه به 60 تا 70 کیلو  می رسید

    2 /12/ 92  بهاباد

    امروز به بهاباد رفتم که تا بافق 80 کیلومتر فاصله دارد . شهرک بزرگی است که طبق معمول بی قواره بزرگ شده است همه جا درحال خراب کردن و آبادکردن اند  آب انبار وخانه های قدیمی را ویران کرده به جای آن مسجد وکتابخانه می سازند برای شهر شدن به خیابان احتیاج است که جا به جا بافت های قدیمی قربانی این نوآوری شده اند . از لحاظ خیابان بهاباد چیزی کم ندارد  . در بخشداری اطلاعاتی از پراکندگی روستا ها و افراد مطلع محلی و اعضای شوراها گرفتم و دست به کار شدم سراغ بنایی رفتم که می گفتند استادترین بنای شهر است هنوز هم خانه های زیبا و سنتی فراوانی وجود دارد که قربانی نوسازی نشده اند و معماری سنتی هنوز کارآیی خود را از دست نداده است  به درخانه ی استاد بنا رفتم نبود پیرزنی آدرس پیرمرد مطلعی را به من داد به خانه ی پیرمرد رفتیم  او تنها در یک خانه ی درندشت زندگی می کرد بعد فهمیدم که خانه ی خودش نیست خانه اش قربانی نوسازی شده و این خانه را در اختیارش گذاشته اند که تا زنده است در آن زندگی کند . لابد فکر کرده اند پایش لب گور است و به صرفه نیست که خانه ای برایش بسازند . پیرمرد 80 سالی دارد کشاورز بوده و همسرش را از دست داده است  یک دختر دارد که روزها می آید و خانه اش را روفت وروب می کند و چای و غذا به بابای پیرش می دهد . پیرمرد همه ی وسایل ضروری زندگی محقرش را دور خودش چیده است  ده ها ظرف خالی نوشابه ی خانواده در گوشه ی اتاق تلمبار شده بود ظاهراً پیرمرد به نوشابه خیلی علاقه دارد استاد بنا آمد آن جا و گفت شنیده ام دنبال من می گشتی گفتم از هنرت برایم تعریف کرده اند آمدم ببینم چقدر راست گفته اند اشاره به خانه کرد و گفت این نمونه ای از هنر من است این خانه را من ساخته ام  حوضخانه اش را که دم گیری کرده بود به من نشان داد . ادامه دارد


    این مطلب تا کنون 10 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : خانه ,گوید ,پیرمرد ,کرده ,پارچه ,پرسم ,قربانی نوسازی ,کارهای کشاورزی ,
    سفرنامه مردم شناختی شیطور و بهاباد

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده