خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





دنباله‏ ی دیدار از قطرم

    این بار نخست به زیارت پیر قطرم  رفتیم که در اول دره خوابیده است  تا راه را بر نامحرمان ببندد . از ساز و کار و تأسیساتی که در پیرامون این زیارت‏ جا بود  به یاد پیرانگاه ‏های زردشتیان افتادم . همان رواق ‏ها  و خیله ها و مطبخ ‏ها و اجاق‎‏ها که آن‏ ها هر وقت به زیارت می ‏روند تنها نمی‏ روند . حتی اتاقی مفروش با پتو و تشک هم داشت که مسافری و زایری اگر خواست بیتوته کند بالاپوش و زیراندازی داشته باشد .  بعد از زیارت به خانه ‏ی دوستی که قول آمدن داده بودیم رفتیم و با یکی دو پیرمرد ی که دعوت کرد و آمدند به گفتگو نشستیم . چند نکته‏ ی دیگر شنیدم و قصه ‏ای گفت برایمان از زرنگی های یک مرد روستایی به نام حسین باقر که گمان می ‏کنم این قصه را از قصه‏ گوی پیر شهرم میبد هم شنیده بودم

    باران خواهی

    یکی ازآیین های جالب مردم قطرم باران خواهی است . اصولاً در نقاط مختلف بافق در اواخر فصل‌ پایيز و در فصل‌ زمستان‌ چنانچه‌ بارش‌ باران‌ با تأخير یا کمتر از حد مورد نیاز باشد  مردم‌ براي‌ طلب‌ باران‌ از خداوند  یک روز عصر در ميدان‌ روستا جمع‌ مي‌شوند و با چوب‌ و پارچه‌ آدمكي‌ كه‌ به نام  تالو (Talu) می سازند و با خواندن‌ اشعاري‌ كه‌ در پايان‌ مراسم‌ به‌ ذكر آن‏ ها مي‌پردازم‌ به‌ در خانه‌ها مي‌روند و مقداري‌ آرد، نخود، روغن‌، پياز، لوبيا و...جمع‌ آوري‌ مي‌کنند و فرداي‌ آن‌ روز در ميدان‌ یا یکی از كوچه‌ های  روستا و شهر و در روستاي‌ قطرم‌ در مسير آب‌نهر فصلي‌ كه‌ با آب‌ باران‌ جاري‌ مي‌شود آشي‌ به‌ نام‌ آش‌ باران‌ مي‌پزند و اكثر مردم‌ از اين‌ آش‌ مي‌خورند بعد مقداري‌ از آش‌ را با مقداري‌ آب‌ در ديگي‌ كه‌ آش‌ باران‌ را در آن‌ پخته اند از ناودان‌ خانه‌اي‌ پايين‌مي‌ريزند. در روستاي‌ قطرم‌ آش‌ را در مسير نهر مي‌پزند به‌ اين‌ اميد كه‌ باران‌ در حدي‌ ببارد كه‌ سيلاب‌ آن‌ اجاق‌ محل‌ پختن‌ آش‌ را با خود ببرد.

    در روستاي‌ باقرآباد اين‌ كار توسط‌ زنان‌ و دخترخانم ها و در ساير نقاط‌ توسط‌ نوجوانان‌ و جوانان‌ 20-14ساله‌ صورت‌ مي‌گيرد و در تهيه‌ی آش‌ نيز بزرگترها كمك‌ مي‌كنند. در روستاهاي‌ آسفيچ‌ و بنستان‌ جمجه‌ ی الاغ‌ مرده‌اي‌ را پيدا كرده‌ آن را می سوزانند و خاكستر آن‌ را با مقداري‌ آب‌ از ناودان‌ خانه‌اي‌ پایين‌ مي‌ريزند.

    اشعار روستاهاي‌ احمد آباد، بنستان‌، آسفيچ‌ و شهر بهاباد هنگام‌ طلب‌ باران‌:

                   تالو متالو                                          وقت‌ گل‌ شفتالو

                 تالوي‌ِ ما هيو كنه‌                                   دنيا را زير اَوْكنه‌

    e šaftâlu-e gol-Tâlum matâlu vaqt

    Tâluy -e mâ heyow kone donyâ zir- e -ow kone

    ترجمه فارسي‌: تالو متالو (منظور همان‌ آدمكي‌ است‌ كه‌ تهيه‌ كردند.)

    وقت‌ شكوفه‌ دادن‌ شفتالوها رسيده‌ است‌.           تالو (آدمك‌) ماغوغا مي‌سازد.

                                                      دنيا را زير آب‌ خواهد برد.

    اشعار ساير نقاط‌ بررسي‌ شده‌ هنگام‌ طلب‌ باران‌ :

              تالوم‌ تالو                                      وقت‌ گل‌ شفتالو

              تالوي‌ ما عمل‌ داره‌                           بز ما جمل‌ داره‌

    egol-e šaftâlu-Tâlum Tâlu vaqt

    Tâluy-e mâ amal dâre boz-e mâ jamal dâre

    ترجمه فارسي‌:

                           تالوم‌ متالو                      وقت‌ شكوفه‌ دادن‌ شفتالوها رسيده‌ است‌.

    آدمك‌ ما باران‌ به‌ دنبال‌ خواهد داشت‌.          بز ما (با بارش‌ باران‌) دو قلو خواهد زائيد.

    در روستاي‌ قطرم‌ براي‌ طلب‌ باران‌ علاوه‌ بر تهيه‌ ی آش‌ باران‌ ، يك‌ نفر از خانواده‌اي‌ كه‌ اين‌ خانواده‌ مشخص‌ و براي‌ اين‌ كار شناخته‌ شده‌ مي‌باشند و این سنت درخانواده اشان موروثی است  آب‌ داخل‌ سنگ‌ سوراخي‌ (شبيه‌ هاون‌) كه‌ در مسير رودخانه ‌فصلي‌ اين‌ روستا قرار دارد خالي‌ کرده و در آن‌ ادرار مي‌کند.

    ب‌) دفع باران‌: وقتي‌ باران‌ به‌ طور مداوم‌ و چندين‌ شبانه‌ روز پشت‌ سر هم‌ ببارد و مردم‌ خسته‌شوند. براي‌ بندآمدن‌ دست‌ به‌ اقداماتي‌ مي‌زنند مثلا"در روستاي‌ احمد آباد چندنفر زن‌ و مرد قرآن‌ و كاسه‌ ی آبي‌ در سيني‌ گذاشته‌ به‌ بيابان‌ مي‌روند و دعا مي‌كنند كه‌ باران‌ بند آيد.  در روستاي‌ باجگان‌ ديگ‌مسي‌ ميراثي‌  را به‌ صورت‌ وارونه‌ زير باران‌مي‌گذارند و جمجمه‌ی الاغي‌ را به‌ شكلي‌ كه‌ دندان هاي‌ آن‌ رو به‌ بالا باشد زير باران‌ مي‌گذارند تا باران به‌دندان هاي‌ آن‌ بريزدوبند آید . در روستاي‌ شيطور مهر نماز را زير ناودان‌ مي‌گذارند تا آب‌ باران‌ روي‌ آن‌ بريزد ياچوبي‌ در بالشتك‌ مار فرو مي‌برند و لاي‌ ديوار مي‌گذارند.

    در شهر بافق‌ بچه‌ها شادي‌ خود را در بند آمدن‌ باران‌ و آفتابي‌ شدن‌ هوا با خواندن‌ اشعار معروف‌ به‌«آفتاب‌ مهتاب‌» نشان‌ مي‌دهند.

    آقتاب‌ شد                                                                 مهتاب‌ شد

    بي‌ بي‌ سوار گاو شد                                   سبوش‌ (سبويش‌) افتاد و پرآب‌ شد

     

     

     

     

     

     


    این مطلب تا کنون 13 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : باران‌ ,روستاي‌ ,اين‌ ,وقت‌ ,مقداري‌ ,تالو ,طلب‌ باران‌ ,روستاي‌ قطرم‌ ,وقت‌ شكوفه‌ ,ترجمه فارسي‌ ,شكوفه‌ دادن‌ ,دادن‌ شفتالوها رسيده‌ ,شكوفه‌ دادن‌ شفتالوها ,وقت‌ شكوفه‌ دادن‌ ,
    دنباله‏ ی دیدار از قطرم

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده